نکات

علت آب آمدن از دهان در خواب؛ ارتباط آن با سردی معده

خیلی از افراد تجربه کرده‌اند که هنگام خواب متوجه آب آمدن از دهان می‌شوند. این موضوع ممکن است برای بعضی‌ها آزاردهنده باشد و حتی باعث نگرانی شود. در طب سنتی، یکی از دلایل اصلی این حالت، سردی معده شناخته می‌شود. اما در کنار این نگاه، دلایل پزشکی و علمی دیگری نیز وجود دارند که نباید از آن‌ها غافل شد. در این مقاله به طور کامل علت‌ها، روش‌های پیشگیری و راهکارهای درمانی را بررسی می‌کنیم.

آب دهان در خواب چیست؟

به طور طبیعی غدد بزاقی در طول شبانه‌روز بزاق ترشح می‌کنند تا به هضم غذا و سلامت دهان کمک کنند. اما زمانی که ترشح بزاق بیش از حد باشد یا کنترل بلع در خواب کاهش یابد، بزاق اضافی از دهان خارج می‌شود. این حالت به آن سُیالوری (Sialorrhea) یا آب‌ریزش دهان گفته می‌شود.

علت آب آمدن از دهان در خواب در طب سنتی

در طب سنتی ایرانی، یکی از مهم‌ترین دلایل این مشکل، سردی معده دانسته می‌شود. سردی معده زمانی رخ می‌دهد که تعادل مزاجی دستگاه گوارش به هم بخورد و معده توان هضم مناسب غذا را نداشته باشد.

نشانه‌های سردی معده

• ترش کردن یا رفلاکس معده

• احساس سردی در شکم و اندام‌ها

• نفخ و سنگینی بعد از غذا

• ریزش آب دهان به‌ویژه در خواب شبانه

عوامل تشدیدکننده سردی معده

• مصرف زیاد غذاهای سرد مزاج مثل ماست، دوغ، خیار، هندوانه و ترشی‌ها

• خوردن آب یخ یا نوشیدنی‌های سرد بلافاصله بعد از غذا

• پرخوری یا خوردن شام سنگین و دیرهنگام

• استرس و بی‌نظمی خواب

علت آب‌ریزش دهان در خواب از دیدگاه پزشکی

اگرچه طب سنتی بر سردی معده تأکید دارد، اما در پزشکی مدرن عوامل متعددی برای این موضوع مطرح می‌شود:

• مشکلات گوارشی مثل رفلاکس معده (GERD) یا اختلالات هضم.

• انسداد بینی یا مشکلات تنفسی که باعث تنفس دهانی در خواب می‌شود.

• اختلالات خواب مانند آپنه خواب یا خواب عمیق که بلع بزاق کاهش می‌یابد.

• مصرف داروها (مثل داروهای ضدافسردگی یا آرام‌بخش) که ترشح بزاق را افزایش می‌دهند.

• مشکلات عصبی یا عضلانی در موارد خاص مثل بیماری‌های عصبی.

چگونه می‌توان آب دهان در خواب را کاهش داد؟

در طب سنتی

• پرهیز از غذاهای سرد مزاج به‌خصوص در وعده شام.

• مصرف غذاهای گرم و سبک مانند سوپ سبزیجات با ادویه‌های ملایم (زنجبیل، دارچین).

• نوشیدن دمنوش‌های گرم مثل زیره یا بابونه.

• ماساژ ملایم ناحیه شکم با روغن‌های گرم (روغن زیتون یا سیاهدانه).

در پزشکی مدرن

• درمان بیماری‌های زمینه‌ای مانند رفلاکس یا آلرژی.

• اصلاح وضعیت خواب (خوابیدن به پشت به‌جای پهلو یا دمر).

• تمرینات کنترل بلع در صورت وجود مشکلات عصبی.

• مشورت با پزشک درباره تغییر داروهای مؤثر بر افزایش بزاق.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در بیشتر مواقع، آب آمدن از دهان در خواب مشکل جدی نیست و با اصلاح سبک زندگی برطرف می‌شود. اما اگر این حالت به طور مداوم تکرار شود یا همراه با علائم زیر باشد، باید حتماً بررسی پزشکی انجام شود:

• سوزش و ترش کردن شدید معده

• تنگی نفس یا خرخر در خواب

• تغییر در گفتار یا بلع در بیداری

• ترشح بیش از حد بزاق حتی در طول روز

جمع‌بندی

آب آمدن از دهان در خواب می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد. در طب سنتی، این مسئله بیشتر به سردی معده نسبت داده می‌شود، در حالی که از نظر پزشکی عواملی مانند رفلاکس معده، مشکلات تنفسی و برخی داروها نیز دخیل هستند. با رعایت رژیم غذایی مناسب، پرهیز از غذاهای سرد در شب، اصلاح عادات خواب و در صورت نیاز مشاوره با پزشک، می‌توان این مشکل را کنترل و برطرف کرد.